Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam qua một số bài ca dao than thân

Thứ ba - 14/11/2017 23:27

Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam qua một số bài ca dao than thân

Có thể khẳng định rằng lịch sử văn học của một dân tộc là lịch sử tâm hồn của dân tộc đó. Những câu ca điệu hát từ thời xa xưa đã giúp những người lao động bình dân gửi gắm được biết bao nỗi niềm tâm tư sâu kín. Và trong thế giới tâm hồn đầy sắc màu đó lắng sâu hơn cả vẫn là những vần thơ về hình ảnh người phụ nữ. Họ được đề cập đến ở nhiều phương diện, khía cạnh khác nhau nhưng có thể thấy rằng xất hiện với tần suất khá cao là những câu ca dao than thân, đặc biệt là những câu ca ngắn gọn mở đầu bằng hai chữ “Thân em”:
Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai.

Thân em như hạt mưa sa
Hạt vào đài các hạt ra ruộng cày.

Thân em như giếng giữa đàng
Người khôn rửa mặt người phàm rửa chân.

Thân em như trái bần trôi
Sóng dập gió dồi biết tấp vào đâu.
……………………………
Hai tiếng “thân em” cất lên thật ngậm ngùi, xót xa gợi lên những thân phận nhỏ bé, hẩm hiu của những người phụ nữ ngày xưa dưới thời phong kiến.
Xã hội phong kiến phụ quyền tồn tại hàng trăm năm với những quan niệm bất công khắt khe với người phụ nữ. Nào là “Tại gia tòng phụ , xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử”, rồi quan niệm: nhất nam viết hữu, thập nữ viết vô; nam tôn nữ ty….đã trói buộc cuộc đời họ. Họ chưa bao giờ được tự chủ, tự quyết định bất cứ việc gì kể cả hạnh phúc của bản thân:
- Mẹ em tham thúng xôi dền
Tham con lợn béo, tham tiền Cảnh Hưng
Tôi đã bảo rằng đừng
Mẹ hầm, mẹ hứ mẹ bưng ngay vào
Bây giờ kẻ thấp người cao
Như đôi đũa lệch, làm sao cho bằng.

- Mẹ em thấy của thời tham
Hang hùm cứ tưởng hang vàng ép con
Nói ra thẹn với nước non
Ngậm vào cay đắng lòng con đêm ngày.


- Em như quả bí trên cây
Đang tay mẹ bứt những ngày còn non..
Bị ép duyên, không hạnh phúc dường như là mẫu số chung của những cô gái thời xưa, thế nên vẫn còn đó lời ca buồn:
Bướm vàng đậu dọt mù u
Lấy chồng càng sớm lời ru càng buồn.
Trong cái xã hội bất công ấy có biết bao nỗi khổ mà người phụ nữ phải chịu đựng từ nỗi khổ về vật chất, về tinh thần, về sự áp bức: 
Thân em như lá đài bi,
Ngày thì dãi nắng, đêm thì dầm sương.

Thân em vất vả trăm bề
Sớm đi ruộng lúa tối về ruộng dâu
Có lược chẳng kịp chải đầu
Có cau chẳng kịp têm trầu mà ăn.

Gánh cực mà đổ lên non
Còng lưng mà chạy cực còn đuổi theo.

Nhưng nỗi khổ lớn nhất, nỗi lo lắng băn khoăn nhất là nỗi lo về thân phận mong manh, nổi nênh bị phụ thuộc: 
Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai ?.
Câu hỏi vang lên đầy lo lắng, băn khoăn day dứt. Quảng đời thanh xuân của người thiếu nữ là quảng đời đẹp nhất, ngọt ngào nhất thế mà họ lại phải cất lên lời than đầy xót xa, ngậm ngùi “biết vào tay ai ? ”. Dẫu rằng họ cũng ý thức được giá tị của bản thân mình – một tấm lụa đào mềm mại, óng ả duyên dáng đẹp từ trong ra ngoài vậy mà lại “phất phơ giữa chợ”. Ở chợ, tấm lụa đào trở thành đối tượng để mọi người khen chê, mặc cả và sẽ trở thành sở hữu của bất kì ai muốn mua, những người có tiền dù họ tốt hay xấu cũng vậy thôi. Nó không có quyền lựa chọn hay định đoạt số phận của mình. Câu hỏi cất lên khiến chúng ta mỗi khi đọc lại cũng không khỏi xót xa ngậm ngùi. Cuộc sống thân phận của họ hoàn toàn phụ thuộc vào người sử dụng: nếu là “giếng giữa đàng” thì “người khôn rửa mặt người phàm rửa chân”, là “miếng cau khô” thì “kẻ thanh tham mỏng, người thô tham dày”….
Đôi khi những lời than của họ cất lên thật tội nghiệp:
Chàng ơi phụ thiếp làm chi
Thiếp như cơm nguội đỡ khi đói lòng.
Thân phận người phụ nữ xưa là thế, mỏng manh, phụ thuộc, không biết trôi về đâu giữa dòng đời trong đục. Chính vì thế mà nữ sĩ Hồ Xuân Hương đã tiếp nối mạch cảm xúc của văn học dân gian để khắc họa rõ nét hơn qua một tiếng thơ đầy bản sắc:

Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.
Hay đại thi hào Nguyễn Du đã phải cất lên một cách chua chát:
Đau đớn thay phận đàn bà
Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung.
Thế nhưng họ cũng không hoàn toàn tự đánh mất mình, tự buông xuôi, họ vẫn giữ được một “tấm lòng son”, giữ được vẻ đẹp rực rỡ của tâm hồn phẩm giá người phụ nữ Việt Nam.
Những điệu khúc ca dao của những người lao động bình dân đã đem đến cho chúng ta một cái nhìn toàn diện về họ và những bài học quý giá về cuộc sống, con người để biết quý trọng những giá trị của ngày hôm nay.Văn học nghệ thuật ngày nay vẫn tiếp tục lưu giữ những vẻ đẹp của người phụ nữ trong một phương diện mới, khía cạnh mới. Và xã hội ngày nay đã tạo mọi điều kiện để phụ nữ thể hiện mình và hơn hết họ còn được xã hội tôn vinh qua các ngày lễ dành riêng cho phái nữ. Chúng ta hãy dần loại bỏ những quan niệm lạc hậu để những lời ca dao than thân xưa được thay thế bằng những khúc ca vui ngợi ca về người phụ nữ. Xin mượn lời nhà thơ Xuân Quỳnh để thêm một lần nữa khẳng định giá trị và vai trò của người phụ nữ trong xã hội:
Một buổi sớm mai trớm bước chân mình trên cát
Người mẹ cho ra đời những Phù đổng thiên vương
Dẫu là nguyên thủ quốc gia hay là những anh hùng
Là bác học hay là ai đi nữa
Cũng là con của một người phụ nữ
Người đàn bà bình thường không ai biết tuổi tên. 

Tác giả bài viết: (Theo Đinh Thị Liễu( Tổ Văn))

Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 1 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

  • VĂN BẢN MỚI

Kế hoạch tuần 6 năm học 2021 - 2022

Kế hoạch tuần 6 năm học 2021 - 2022

Lượt xem:9 | lượt tải:7

Kế hoạch tuần 5 năm học 2021 - 2022

Kế hoạch tuần 5 năm học 2021 - 2022

Lượt xem:14 | lượt tải:10

Kế hoạch tuần 4 năm học 2021 - 2022

Kế hoạch tuần 4 năm học 2021 - 2022

Lượt xem:19 | lượt tải:14

Kế hoạch tuần 3 năm học 2021 - 2022

Kế hoạch tuần 3 năm học 2021 - 2022

Lượt xem:27 | lượt tải:12

Kế hoạch tuần 2 năm học 2021 - 2022

Kế hoạch tuần 2 năm học 2021 - 2022

Lượt xem:30 | lượt tải:13
  • THỐNG KÊ TRUY CẬP
  • Đang truy cập9
  • Máy chủ tìm kiếm1
  • Khách viếng thăm8
  • Hôm nay532
  • Tháng hiện tại29,565
  • Tổng lượt truy cập1,862,285
hinh anh dong phao hoa 1
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây